De schaal van geen oordeel

Een paar jaar geleden volgde ik in de Zomerakademie een workshop songschrijven bij Bram Vermeulen.

Die eerste middag, na het rondje kennismaken, zaten we met een groep van twaalf mensen aan tafel. Bram rolde een schoolbord op wieltjes dichterbij, nam een stuk krijt in de hand en trok, bewust, één hand in de zak van zijn short, een lange witte horizontale lijn op het bord. Daarboven schreef hij in drukletters:

DE SCHAAL VAN GEEN OORDEEL

Stilte.

Hij ging ongestoord verder.
“Kijk,” zei hij. “Uiterst links staat: ik doe wat ik wil, en wat mensen vinden van wat ik doe, daar houd ik me niet mee bezig. “Uiterst rechts staat entertainment. Ik doe alleen wat mensen graag horen en zien.”

Met een glimlachje keek hij ons aan.
“Straks duid je op dit bord aan waar je op de schaal staat met je muziek en waar je wilt staan.”

Als oefening gooiden we leuk met namen van groepen, cabaretiers en artiesten en plaatsten we ze netjes op de Schaal. Geen probleem. We hadden niets tegen goed gemaakt entertainment als het maar met vakmanschap vervaardigd was. En natuurlijk vonden we ook mensen die links stonden en genoten van het succes dat typisch ‘rechts’ is.

Zodra ik de vraag aan mezelf stelde, kwam ik alleen maar op verwarring uit. Links, dacht ik eerst. 90%. Ik doe wat ik wil, ja toch? Maar trek je je echt niets van wat mensen vinden van wat je doet? Waarom wil je dan op een podium staan? Waarom laat je dan graag je muziek aan anderen horen? Hoe lang hou je die plek vol, wanneer niemand echt goed vindt wat je doet?

Wat is droom? Wat is realiteit?

De Schaal bleef aan de achterkant van het bord staan, de hele week door. Het was zo’n ouderwets schoolbord dat je kon omdraaien, je kon er dus altijd aan. En elke dag verschoven onze namen, kwamen ze op een andere plek terecht.

Zoals met vele dingen besefte ik pas achteraf hoe ongelooflijk eenvoudig en knap die twee vragen waren. Ze gaan veel verder dan muziek alleen. Ik haal de Schaal van Bram te voorschijn, zoals ik ze nu noem, bij alles wat ik doe.

Ik weet niet of ik al een duidelijk antwoord heb. Vandaag schrijf ik dat ik in de eerste plaats wil doen wat ik wil doen, waaruit ik voldoening haal, en als mensen dat goed vinden is dat mooi meegenomen. Mijn oordeel komt eerst, ik wil staan achter wat ik doe. Morgen denk ik er weer anders over en schuif ik een paar lijntjes de ene kant op, dan weer de andere.

Maar je plaats hoeft niet zo vast te staan. Het is een leidraad, een manier om bewust om te gaan met wat je doet, de gevolgen van je keuze durven dragen. Het verschil leren zien tussen weten waar je staat en waar je zou willen staan, komt altijd goed van pas.

Bedankt, Bram.

– Gerrit Janssens

Deze column verscheen in dzJeM,
een jongerenmagazine van Jeugd en Muziek Vlaanderen. Bewerkt in oktober 2008

Advertenties

About this entry